सोमबार, असोज ११, २०७८

चर्काचर्की भएपछि विषयवस्तुमा प्रवेश नै नगरी उठ्यो इजलास

ज्योतिन्यूज २०७८ भदौ ११ गते १४:४६

काठमाडौँ । तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पालामा जारी भएको संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी अध्यादेश र त्यसको आधारमा भएका नियुक्तिविरुद्धको रिटमा शुक्रवारको संवैधानिक इजलासमा सुनुवाई सुरु भएपनि विषयबस्तु प्रवेश नै नगरी इजलास उठेको छ ।

प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमसेर राणासहित, न्यायाधीशहरु दीपककुमार कार्की, मीरा खड्का, हरिकृष्ण कार्की र ईश्वरप्रसाद खतिवडा रहेको संवैधानिक इजलासमा सुनवाइ चलेको थियो ।

सुनुवाइका लागि गठित संवैधानिक इजलासमा प्रधान न्यायाधीश बस्न नहुने माग भएपछि प्रधानन्यायधिश राणा आक्रोशित भएका थिए ।

प्रधान न्यायाधीशको अध्यक्षतामा गठित इजलासमा सुनुवाइ शुरु भए लगत्तै रिट निवेदक अधिवक्ता ओमप्रकाश अर्यालले संवैधानिक परिषद बैठकमा प्रधान न्यायाधीशको मनसायपूवृक उपस्थिति रहेको र अध्यादेश आउन पनि राणा जिम्मेवार भएको जिकिर गरे ।

उनले संवैधानिक परिषदका नियुक्तिमा प्रधान न्यायाधीशले पनि भागबण्डा लिएका र उनका मान्छेले नियुक्ति पाएको कारण इजलास छाड्नुपर्ने र बिदा बस्दा हुने सुझाव दिए । संविधान अनुसार संवैधानिक इजलासको अध्यक्ष प्रधान न्यायाधीश हुनुपर्छ ।

जवाफमा प्रधानन्यायाधीश जबराले आफू इजलासमा नबस्दैमा वा बिदा लिएर बस्दैमा निकास नआउने दाबी गरे । उनले भने, ‘तपाई विश्वस्त हुनुस्, चार जनाले दिएको रायमा म पूर्ण सहमत हुन्छु तर संवैधानिक इजलासमा म बस्छु ।’

उनले आफू इजलासमै नबस्ने भन्ने कुरा अव्यवहारिक हुने तर्कसमेत गरे । उनले भने, ‘सबैभन्दा राम्रो भनेको छ इजलासमा नबस्दा नै हुन्छ भन्ने हो तर यो एकै दिनमा सकिन्छ र ? अनि म महिनौं बिदा लिएर बस्नु ?’

अर्यालले भने आफ्नो मुद्दामा आफै न्यायाधीश हुनु हुँदैन भन्ने आफ्नो आशय रहेको प्रस्ट पारे । उनले भने, ‘आफ्नो मुद्दामा आफै न्यायाधीश हुनु हुँदैन भन्ने न्यायिक सिद्धान्तअनुसार बिदा लिएर सहयोग गरिदिनुस् भन्ने मेरो अनुरोध हो ।’

उनले चार न्यायाधीशको रायसँग सहमत हुन्छु भनेर जनाएको प्रतिवद्धतामाथि प्रश्न गर्दै भने, ‘अन्य चार न्यायाधीशमध्ये दुई–दुईको अवस्था भयो भने के गर्ने ?’

क्रममा अधिवक्ता ओम प्रकाश अर्यालले प्रधानन्यायाधीशले समेत भागबण्डा लिएर संवैधानिक नियुक्ति गरिएको आरोप लगाएका थिए ।

सो आरोपको जबराले तत्काल खण्डन गरे । ‘मैले भागबण्डा लिएको प्रमाण तपाईंसँग के छ ? व्यक्तिगत आरोप नलगाउनुहोस्,’ प्रन्या जबराले आक्रोशित हुँदै भने ।

त्यसपछि अर्यालले बाहिर जनताले भनिरहेका छन् भन्दा जबराले बाहिर भने भन्दैमा इजलासमा यस्ता कुरा गर्न मिल्दैन भनेर खण्डन गरेका थिए ।

प्रधानन्यायाधीश आफै विपक्षी रहेको रिटको सुनुवाइ गर्न गठित संवैधानिक इजलासमा उनी रहने कि नरहने भन्ने विषयमा छलफल गरेर निर्णय लिने भन्दै इजलास उठेको हो।

न्यायाधीश ईश्वर प्रसाद खतिवडाले भने, ‘संविधानले प्रधानन्यायाधीशको उपस्थितिलाई संवैधानिक इजलासमा अनिवार्य भनेको छ तर उहाँ आफै विपक्षी भएको मुद्दा आयो। तपाईँहरुका कुरा सुन्यौँ। तर आज विषयमा प्रवेश गर्दैनौँ। कानुनका मान्य सिद्धान्त र अभ्यासलाई नभत्काउने गरी बिचको बाटो निकाल्नुपर्ने छ। हामी सल्लाह गछौँ।’

वरिष्ठ अधिवक्ता शम्भु थापाले भने, ‘हामी संवैधानिक इजलास छ भनेर बहस गर्न आएका हौँ। अब प्रधानन्यायाधीश इजलासमा बस्ने कि नबस्ने उहाँको कुरा हो।’

यो मुद्दाको सुनुवाइका लागि अब प्रधानन्यायाधीश राणासँग दुई विकल्प हुन सक्ने कानुनविद बताउँछन्।

एक यो मुद्दालाई बृहत इजलासमा पठाउने जहाँ उनी आफू त्यसमा नबस्न सक्छन्। र अर्को बिदामा बसेर कार्यबाहक प्रधानन्यायाधीशलाई इजलासमा राख्ने।

प्रतिक्रिया